و منجمان و كسانى كه آلات و اسباب آن را مىساختند و اصحاب حيل و حركات « 1 » فن سوم - در پيدايش طب و اخبار اطبا از قدما و متأخران و نام كتابها و ترجمه‌ها و تفسيرهايى كه داشته‌اند . مقالهء هشتم سه فن در اسمار و خرافات و عزائم و سحر و شعبده فن اول - در اخبار داستان‌سرايان و خرافه‌گويان و نقاشان ( صورتگران ) و نام كتابهايى كه در داستان‌سرايى و خرافات تأليف كرده‌اند . فن دوم - در اخبار افسونگران و شعبده بازان و ساحران و نام كتابهاى آنان . فن سوم - در كتابهايى كه در معانى مختلف تأليف شده و مؤلفان آنها شناخته نشده‌اند . مقالهء نهم دو فن در مذاهب و اعتقادات فن اول - در چگونگى مذهب حرانيهء كلدانى كه در اين عصر معروف بصابئه مىباشند و مذاهب ثنويه ازمانيه و ديصانيه و حرميه « 2 » و مرقيونيه و مزدكيه و غيره و نام كتابهاى آنان . فن دوم - در چگونگى پاره‌يى از مذاهب غريب و نادر مانند مذهب اهل چين و هند و ساير ملل . مقالهء دهم مشتمل بر اخبار كيمياگران و اهل صنعت « 3 » از فيلسوفان قديم و جديد .

--> ( 1 ) علم حيل و حركات عبارتست از معرفت اصولى كه بدان بر اظهار امور غريب از حركات و آلات قادر باشند ( نفائس الفنون ص 209 ) . ( 2 ) ظاهرا خرميه است . ( 3 ) اهل صنعت به كسانى اطلاق مىشد كه به كار كيمياگرى اشتغال مىورزيدند ( فرهنگ نفيسى در كيميا ) .